AHA mı, BHA mı, PHA mı? Fark, Kullanım ve Cilt Tipine Göre Seçim
Ecz. Berfin Işık tarafından hazırlanmıştır. Eczacı ve kozmetik bilimi uzmanı olarak cilt bakımı bileşenleri üzerine çalışmaktadır. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.
AHA mı, BHA mı, PHA mı? Raf önünde durup hangi asiti seçeceğinize karar vermeye çalışıyorsanız yalnız değilsiniz. Bu rehberde AHA, BHA ve PHA'nın ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve cilt tipinize göre hangisini tercih etmeniz gerektiğini bilimsel veriler eşliğinde açıklıyoruz.
AHA, BHA ve PHA Nedir? Kimyasal Yapı ve Temel Farklar
Hidroksi asitler, kozmetikte en kapsamlı araştırılmış ve en yaygın kullanılan kimyasal eksfolyan bileşikler arasındadır. Üç grup arasındaki temel ayrım, molekülün yağda mı yoksa suda mı çözündüğü ve moleküler büyüklüğüdür.
- AHA (Alfa Hidroksi Asit): Suda çözünür, epidermis yüzeyinde çalışır.
- BHA (Beta Hidroksi Asit): Yağda çözünür, folikül kanalı içine nüfuz eder.
- PHA (Polihidroksi Asit): Büyük moleküler yapısı nedeniyle yalnızca stratum corneum yüzeyinde etki eder; iritasyon potansiyeli en düşük gruptur.
AHA (Alfa Hidroksi Asit)
Alfa hidroksi asitler; glikolik asit, laktik asit, mandelik asit gibi doğal kaynaklardan elde edilen organik asitlerdir. Stratum corneum'un en dış katmanındaki korneosit kohezyon mekanizmasını bozarak ölü hücrelerin dökülmesini sağlarlar. Tang ve Yang'ın derleme çalışması, AHA'ların glikozaminoglikan sentezini artırarak dermal katmanı da kalınlaştırdığını göstermektedir.
BHA (Beta Hidroksi Asit)
Başlıca bileşik salisilik asittir. Yağda çözünmesi sayesinde yağ bezlerinin tıkadığı folikül kanallarına nüfuz ederek sebum-keratin karışımını çözebilir.
PHA (Polihidroksi Asit)
PHA'lar, AHA ailesinin ikinci nesil üyeleridir. Büyük moleküler ağırlıkları nedeniyle stratum corneum'un yüzeyel katmanında çalışır; iritasyon potansiyeli AHA'ya kıyasla belirgin biçimde azdır.
AHA, BHA ve PHA Kıyaslama Tablosu
| Özellik | AHA | BHA | PHA |
|---|---|---|---|
| Çözünürlük | Suda | Yağda | Suda |
| Penetrasyon | Orta-derin | Derin (folikül) | Yüzeyel |
| Hedef Sorun | Ölü hücre, leke, kırışıklık | Sebum, akne, geniş gözenek | Nazik yenileme, nem |
| İrritasyon Riski | Orta | Çok düşük-orta | Çok düşük |
| İdeal Cilt Tipi | Normal, kuru, olgun | Yağlı, akneye yatkın | Hassas, rosacea, başlangıç |
Cilt Tipine Göre Seçim Rehberi
Yağlı ve akneye yatkın ciltler: BHA (salisilik asit) birincil tercih olmalıdır.
Kuru ve olgun ciltler: Laktik asit veya glikolik asit içeren AHA formülleri uygundur.
Hassas, kızarık ve reaktif ciltler: PHA, özellikle glukonolakton veya laktobiyonik asit önerilir.
Karma ciltler: T bölgesinde BHA, yanaklarda AHA veya PHA kombinasyonu uygundur.
Medicblu'da AHA / BHA / PHA Ürünleri
Aşağıdaki doğrulanmış ürünler farklı asit tiplerini ve cilt ihtiyaçlarını kapsar: nazik PHA'dan yağlı/akneli ciltlere uygun BHA kombinasyonlarına kadar. Asitlere yeni başlıyorsanız haftada 2-3 akşam ile başlayın ve gündüz mutlaka SPF kullanın.
Sonuç
Doğru seçilen asit, düzenli kullanımda haftalar içinde ölçülebilir iyileşme sağlayabilir. Hangi asidin cildine uygun olduğundan emin değilsen Medicblu uzman danışmanlık hizmetinden yararlanabilirsin.
Bilimsel Referanslar
- Tang SC, Yang JH. Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin. Molecules. 2018;23(4):863. PMID: 29642579
- Moghimipour E. Hydroxy Acids, the Most Widely Used Anti-aging Agents. Jundishapur J Nat Pharm Prod. 2012;7(1):9-10. PMID: 24624144
- Grimes P, Green BA, Wildnauer RH, Edison BL. The use of polyhydroxy acids (PHAs) in photoaged skin. Cutis. 2004;73(2 Suppl):3-13. PMID: 15002656
- Edison BL, et al. A polyhydroxy acid skin care regimen provides antiaging effects comparable to an alpha-hydroxyacid regimen. Cutis. 2004;73(2 Suppl):14-17. PMID: 15002657
- Arif T. Salicylic acid as a peeling agent: a comprehensive review. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2015;8:455-461. PMID: 26347269
- Kornhauser A, Coelho SG, Hearing VJ. Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2010;3:135-142. PMID: 21437068
